Ogród z drzewami i krzewami liściastymi czy też działka pod lasem to prawdziwy luksus. Ogród jest niezwykłym miejscem.Oddaje nam to co w niego włożymy – piękno za pracę i zaangażowanie w jego urządzenie.

          Jesienią co prawda ubywa nam w ogrodzie prac związanych z koszeniem trawnika czy podlewaniem roślin. W ich miejsce pojawiają się inne prace do wykonania:

  • zabezpieczenie roślin przed przymrozkami,
  • demontaż niektórych akcesoriów i mebli ogrodowych w celu ochrony przez zimową aurą
  • usuwaniem z trawnika, tarasu i każdego zakątka ogrodu liści z którymi coś trzeba zrobić.

Idealne liście na kompost .
facetwogrodzie.pl – kompost z liści

Co robimy z liśćmi ?

          Wiele osób oddaje liście zakładom komunalnym jako bio odpady. Niektórzy tworzą ogniska zadymiając przy okazji powietrze i uprzykrzając w ten sposób życie sąsiadom. Na szczęście jest coraz większa grupa świadomych osób, które potrafią zamienić złoto jesieni w wartościowy kompost.

          Jest kilka znanych metod kompostowania: na pryzmach, w skrzyniach otwartych, w kompostownikach drewnianych, metalowych, w czarnych workach. Wszystkie są skuteczne i dają pożądany efekt, czyli ziemię kompostową. Większość z tych metod jednak jest bardzo czasochłonna i w naturalnych warunkach kompostowanie może trwać nawet do 2 lat. Ponadto wymaga to systematycznych prac, takich jak: przerzucanie kompostu z pryzmy na pryzmę czy monitorowanie i zapewnianie stałej wilgotności.

Czym są termo kompostowniki ?

          Dla osób które chcą szybko stworzyć dobry kompost z liści skutecznym rozwiązaniem może okazać się kompostowanie w termo kompostownikach.

Termo kompostowniki tworzą zwartą i zamkniętą bryłę po bokach i z góry. Wykonane z tworzywa sztucznego pochodzącego najczęściej z recyklingu. Ciemny kolor. sprawia, że lepiej absorbują promienie słoneczne i nagrzewają kompostowaną masę wewnątrz kompostownika. Termo kompostowniki posiadają otwory w swoich ściankach przez które do wewnątrz dostaje się powietrze. Tlen i azot są niezbędne w procesie tworzenia kompostu i zapobiegające procesom gnilnym.

Kompostowniki z tworzywa sztucznego są odporne na bakterie i grzyby. Wykorzystujemy je w zakresie temperatur od – 30 do +80 C. Są odporne na warunki atmosferyczne, dzięki czemu nie ulega naturalnemu uszkodzeniu jak np. kompostowniki wykonane z drewna. Tworzywo z którego wykonane są kompostowniki posiada dodatkową stabilizację UV, przez co degradacja plastiku pod wpływem promieniowania słonecznego jest znacznie opóźniona, a kompostownik służy nam przez wiele lat.

Kompostowanie w termo kompostownikach jest przyspieszone względem tradycyjnych kompostowników i może wynosić od 2 do 4  miesięcy.

W termo kompostowniku możemy kompostować w ciągu roku wielokrotnie różnego rodzaju bioodpady:

  • liście
  • trawę i chwasty
  • obierki z warzyw i owoców

Przygotowanie liści do kompostowania.

          Pozbywając się liści z ogrodu najchętniej wszystkie wpakowali byśmy do kompostownika. Należy jednak zwrócić uwagę na kilka rzeczy które mogą utrudnić lub ułatwić stworzenie dobrego kompostu:

  • Jeżeli to możliwe to starajmy się nie kompostować liści na których widoczne są choroby liści oraz szkodniki żywiące się nimi. Chociaż w  przypadku termo kompostowania istnieje duża szansa że zostaną one zabite o czym napiszę w dalszej części artykułu.
  • Nie wkładajmy pomiędzy liście patyków, gałązek gdyż rozkładają się znacznie dłużej niż liście a otrzymany kompost nie będzie zadowalającej jakości.
  • Rozdrobnienie liście ( np. przy użyciu kosiarki ) przed włożeniem ich do kompostownika dodatkowo przyspieszy procesy kompostowania.
  • Liście orzecha włoskiego nie są mile widziane w kompoście z innymi liśćmi. Zawierają one w sobie juglon, substancje która wpływa niekorzystnie w na rozwój niektórych gatunków roślin.

Kompostownik i ułożenie liści

Na dnie kompostownika warto ułożyć cienką warstwę od 5 do 8 cm połamanych patyków na które będziemy dopiero wsypywać liście. Patyki ułożone w ten sposób pozwolą na:

  • dostarczenie powietrza do dolnej partii liści,
  • odsączenie nadmiernej ilości wody, która może się pojawić w momencie zwilżania liści.

Liście układamy warstwami o grubości ok. 20-25 cm, następnie wskazane jest przesypanie ich warstwową ok 4-5 cm starego kompostu lub ziemią próchniczą o kwaśnym odczynie. W ten sposób układamy kolejne warstwy zapełniając cały kompostownik. Liście powinny być mokre (ale nie pływać w wodzie).W tym celu po ułożeniu każdej warstwy liści można je podlać wodą.

Na górze warto rozsypać popiół z drewna lub węgla drzewnego który będzie naturalnym inicjatorem kompostowania.

Termo kompostownik posiada pokrywę zamykającą, dzięki której woda z niego nie odparuje szybko.

Jak przebiega proces termo kompostowania ?

Kompostowanie jest to proces kontrolowany, dokonywany przez mikroorganizmy żywe, które podobnie jak ludzie potrzebują do życia wody i tlenu. Są to głównie bakterie tlenowe i grzyby poddają odpady następującym procesom:

  1. Procesowi rozkładu m.in. na tlenek węgla, wodę i azotany. W wyniku takiego procesu powstaje ciepło podnoszące temperaturę całej kompostowanej masy. Podniesiona temperatura dobrze wpływa na szybszy rozwój najbardziej aktywnych bakterii w procesie kompostowania. Ponadto zabija znaczną cześć różnego rodzaju zarazków i nasion które znajdują się w kompoście. W tradycyjnym kompostowaniu nasiona różnych roślin stanowią poważny problem, gdyż po zastosowaniu takiego kompostu często kiełkują i stanowią nieporządane chwasty.
  • Procesowi syntez związków próchniczych w wyniku czego powstają lekki, próchniczy kompost.

Dodatkowe przyspieszacze kompostowania

Termo kompostowania jest jak poruszanie się samochodem wyścigowym w stosunku do tradycyjnych metod kompostowania wspomnianych na początku. Można jednak jeszcze bardziej podkręcić ten proces stosując dodatkowe przyspieszacze kompostowania dające efekt turbo samochodu wyścigowego. Są to wspomagające bioaktywatory i preparaty do kompostowania zawierające bakterie i enzymy rozkładające związki organiczne powszechnie dostępne w centrach ogrodniczych.

Zastosowanie kompostu z liści – ziemia liściowa

          Kompost uzyskany z liści jest bogaty w związki węgla, lecz ubogi w składniki pokarmowe takie jak azot, fosfor czy potas. Nie nadaje się więc do tego aby uprawiać w niej bezpośrednio warzywa czy inne rośliny ogrodowe.

Ziemia liściowa ma lekką próchniczą strukturę i świetnie nadaje się jako dodatek do podłoża w którym uprawiamy rośliny. Dzięki swojej konsystencji rozluźnia i polepsza napowietrzenie podłoża uprawnego oraz ciężkiego i gliniastego. W przypadku gleb piaszczystych, lekkich ziemia liściowa poprawia ich zwięzłość oraz utrzymanie wilgotności.

W kulturze i tradycji ponad dwóch miliardów ludzi na Ziemi, zwyczajem jest wstawianie do domu w okresie Świąt Bożego Narodzenia ozdobnego drzewka, zwanego choinką. Choinka ta jest naturalna lub sztuczna. Najczęściej świerk lub jodła.

Prawa do fotografii należą do Jocelyne Kenny

Pozyskaniu choinki do gospodarstwa domowego również często towarzyszą różnego rodzaju zwyczaje. Ludzie całymi rodzinami udają się do miejsca sprzedaży żywych choinek i wspólnie wybierają tę najpiękniejszą, najbardziej dopasowaną do wnętrza mieszkania. Inni z kolei kupują ciętą choinkę, która jest już zapakowana w specjalną siatkę, a wygląd choinki i jej kształty poznają dopiero w chwili jej wypakowania – często można tu uznać za dodatkowy prezent niespodziankę. Sporo osób decyduje się na zakup choinki przez internet z dostawą do domu, na podstawie opinii klientów i zdjęć prezentowanych przez sprzedającego.

Już w momencie zakupu choinki warto odpowiedzieć sobie na pytanie. Co zamierzam zrobić z tą choinką po świętach ?. Czy jest ona sztuczna, spakuję ją do opakowania i przechowam na kolejny rok ?. A może jest cięta i trzeba będzie się jej pozbyć po świętach lub decyduję się na żywą choinkę  w donicy i fajnie jak by po świętach nadal była żywa.

Jeżeli decydujemy się na zakup żywej choinki, to podam kilka wskazówek

Jak wybrać najlepszą choinkę, która przyjmie się po posadzeniu do gruntu ?

Odpowiedni wybór choinki.

W chwili gdy wybierany żywą choinkę, wszystkie są piękne, zielone lub srebrzyste, tętniące życiem ale to może się bardzo szybko zmienić i już nawet po tygodniu choinka może wyglądać zupełnie inaczej, tracić igliwie i przypominać raczej straszącego chochoła niż ozdobne drzewko bożonarodzeniowe.

Aby ograniczyć ryzyko ze kupimy felerną choinkę należy przede wszystkim zwrócić uwagę na:

Wielkość donicy.

Im większa doniczka tym większa bryła korzeniowa powinna się w niej znajdować. Więc podczas wykopywania choinki z plantacji i posadzeniu jej w donicy, korzenie mają zachowane odpowiednie rozmiary, które pomogą roślinie na dalsze życie i rozwój po ponownym posadzeniu w gruncie.

Bryła korzeniowa

Warto wyjąć żywą choinkę z donicy i zobaczyć jaki ma system korzeniowy, choć w praktyce często jest to trudne do wykonania, gdyż choinka w dużej donicy często waży od kilkunastu do ponad dwudziestu kilogramów, a ponadto w grudniu często panują już ujemne temperatury i donica może być przymarznięta do bryły korzeniowej.

Jeżeli uda nam się jednak podnieść choinkę tak, iż wysunie się z donicy wówczas najczęściej spotkamy się z trzema sytuacjami:

  1. Choinka z łatwością wysunie się z donicy a nawet z podłoża, nie posiadając praktycznie żadnego systemu korzeniowego. Przypominać będzie raczej choinkę ciętą wsadzoną do ziemi, gdyż jej korzenie zostały bardzo mocno przyciosane. Mamy gwarancję że taka choinka bardzo szybko straci swoje igły. Po świętach nie ma nawet sensu sadzić jej do gruntu. Jeszcze gorzej może być gdy trafiliśmy na nieuczciwego sprzedawcę, który oferuje jako żywe choinki cięte (bez korzeni) i tylko wetknięte do ziemi w donicy.
  1. Z donicy wysunie się balot w który zawinięta jest bryła korzeniowa choinki, maksymalnie wypełniający całą przestrzeń donicy, wówczas jest do dobry znak, że choinka ma duży system korzeniowy i szanse na to że po posadzeniu do gruntu będzie nadal rosła
  2. Z donicy wysunie się zwarta bryła korzeniowa będąca odwzorowaniem kształtu donicy z widocznymi korzeniami, to znak że choinka była szkółkowana w donicy ( od dłuższego czasu jest uprawiana w donicy), taka choinka nie ma w ogóle uszkodzonego systemu korzeniowego i po posadzeniu są największe szanse na to że się przyjmie i będzie nadal rosłą. Niestety jest to bardzo rzadko spotykana i kosztowna metoda produkcji choinek, więc trudno będzie nam spotkać taką choinkę.

Wysokość choinki ma znaczenie

Im wyższa choinka, tym ma bardziej rozbudowany system korzeniowy co oznacza że choinka o wysokości 200 cm powinna mieć znacznie większą bryłę korzeniową niż choinka o wysokości 120 cm. Często bywa tak że korzenie tych 200 cm choinek są bardzo mocno przycięte aby zmieścić ja do doniczki o gabarytach które przeciętny człowiek będzie w stanie wieść do swojego mieszkania. Takie mocne przycinanie korzeni często odbywa się kosztem choinki, które będzie miała poważne problemy aby po posadzeniu przyjąć się w ziemi. Przy zakupie choinki warto więc zwrócić uwagę na ten aspekt i wybrać nieco niższą choinkę zwiększając szanse na to że po posadzeniu będzie miała łatwiej się przyjąć niż jej wyższa koleżanka.

Sprawdzony sprzedawca

Procedury wyboru choinki opisane w poprzednim punkcie warto stosować każdorazowo przy zakupie żywej choinki. szczególnie gdy po raz pierwszy kupujemy od nowego sprzedawcy. Jeżeli zakupiona choinka przetrwała święta, przyjęła się po posadzeniu i zdrowo rośnie, to warto co rok wracać do tego samego sprzedawcy to żywe choinki, gdyż zapewne dba on o jakość oferowanych choinek i zależy mu na tym aby klienci znów do niego powrócili za rok.

Jak postępować z żywą choinką aby po świętach nadal była żywa ?

Aklimatyzacja choinki

Aklimatyzacja choinki to nic innego jak przygotowanie drzewka rosnącego do tej pory na plantacji lub szkółce krzewów do temperatury panującej w naszym mieszkaniu. Polega ona na tym że przed wstawieniem choinki do mieszkania gdzie panuje temperatura dwadzieścia kilka stopni Celsjusza na kilka dni przechowujemy ją w miejscu gdzie temperatura jest pośrednia pomiędzy tą w naszym mieszkaniu a temperaturą na zewnątrz. Jeżeli na zewnątrz panują temperatury w okolicach zera lub poniżej to choinkę warto przetrzymać przez kilka dni w temperaturze 10-12 C, najczęściej jest to garaż, piwnica, zimna weranda.

Po świętach gdy chcemy choinkę wystawić na zewnątrz wykonujemy tę samą czynność tylko w odwrotnej kolejności, czyli umieszczamy choinkę w pomieszczeniu o temperaturze ok 10-12 C na kilka dni a dopiero później wystawiamy na zewnątrz w miejsce możliwie osłonięte od mroźnego wiatru.

Umiejscowienie choinki w pokoju

Choinkę należy umieścić jak najdalej od źródeł ciepła: kaloryfera, kominka, kuchni. Nie należy jej też stawiać na podgrzewanej podłodze. Jeżeli mamy ogrzewanie podłogowe w całym mieszkaniu to dobrze jest odizolować donicę od podłoża stosując np. twardy styropian lub deski

Czy i jak podlewać choinkę w mieszkaniu ?

Choinkę należy regularnie podlewać co dwa, trzy dni nie dopuszczając do nadmiernego przesuszenia bryły korzeniowej. Warto pamiętać o zastosowaniu podstawki pod donicę, aby w przypadku przelania się wody nie zniszczyć podłogi lub tego co się na niej znajduje.

Jak długo trzymać choinkę w mieszkaniu ?

Tutaj zasada jest jedna, im krócej tym lepiej. Jeżeli zależy nam na tym aby choinka rzeczywiście przyjęła się po posadzeniu do gruntu, jej pobyt w ciepłym mieszkaniu nie powinien przekraczać 3 tygodni. Jeżeli trafi do naszego mieszkania ok 20 – 22 grudnia, to najpóźniej 7-8 stycznia powinna opuścić mieszkanie.

Kiedy i jak posadzić choinkę do gruntu ?

Przyjęło się  że rośliny do gruntu sadzimy wiosną lub jesienią. Jeżeli jednak po wystawieniu choinki na zewnątrz ziemia nie jest zmarznięta, pomimo tego że jest styczeń i z założenia powinny panować ultra niskie temperatury, to nic nie stoi na przeszkodzie aby w styczniu posadzić choinkę do gruntu. Posadzenie choinki do nie zmarzniętego gruntu jest dla niej samej dużo korzystniejsze niż trzymanie jej w donicy. Jeżeli pojawią się przymrozki to system korzeniowy choinki posadzonej do gruntu jest znacznie lepiej chroniony, niż gdyby choinka stała w donicy i przymrozki otaczały by system korzeniowy z każdej strony.

Gdyby jednak w styczniu panowała prawdziwa zima i nie było możliwości posadzenia choinki do gruntu, to dobrze jest osłonić donicę przed przymrozkami a choinkę osłonić przed mroźnym powietrzem.

To mój pierwszy artykuł na blogu, o ile pierwsza część dotycząca wyboru choinki przyda się w praktyce dopiero za 11 miesięcy o tyle druga część dotycząca przechowywania choinki w mieszkaniu i jej powrotu do natury jest jak najbardziej aktualna.